Gian lận là nỗi lo lớn nhất của GV khi chuyển từ thi giấy sang thi online. HS có thể Google đáp án, chat Zalo với bạn, copy-paste đề... Bài viết này trình bày 7 kỹ thuật chống gian lận thực tế mà Đề Thi Số triển khai.

1. Trộn thứ tự câu hỏi (Shuffle Questions)

Mỗi HS nhận một đề với thứ tự câu hỏi khác nhau. Ví dụ:

HS A: Câu 1 → Câu 5 → Câu 3 → Câu 2...
HS B: Câu 3 → Câu 1 → Câu 4 → Câu 5...

Hiệu quả: HS không thể nhắn "Câu 5 chọn gì?" vì không cùng Câu 5. Trong cùng 1 phòng thi, muốn chép cũng khó vì ngồi cạnh nhau nhìn màn hình bạn sẽ thấy câu khác.

Cách bật: Khi cấu hình đề, tick "Trộn thứ tự câu hỏi".

2. Trộn thứ tự đáp án (Shuffle Options)

Không chỉ trộn câu, còn trộn thứ tự đáp án A/B/C/D trong mỗi câu. Ví dụ:

HS A: Câu "Phân bón có vai trò?" → A. tăng năng suất, B. giữ ẩm đất...
HS B: Cùng câu đó → A. giữ ẩm đất, B. tăng năng suất...

Hiệu quả: Đáp án "B" với HS A không phải "B" với HS B. HS trao đổi đáp án qua tin nhắn không có ý nghĩa gì.

3. Phát hiện chuyển tab (Tab Switch Detection)

Khi HS chuyển sang tab/cửa sổ khác (Google search, Zalo, ChatGPT...), hệ thống ghi lại:

Thời điểm chuyển
Số lần chuyển
Thời gian ở ngoài bao lâu

Giáo viên xem giám sát có thể tự động gửi cảnh báo cho HS: "Em vừa chuyển tab X lần". HS biết mình đang bị theo dõi sẽ hạn chế.

Cấu hình: Tick "Phát hiện chuyển tab" + đặt ngưỡng (ví dụ "quá 3 lần → flag red").

4. Chặn copy/paste

HS không thể:

Bôi đen → copy đề sang ChatGPT
Paste đáp án từ nguồn khác
Right-click mở menu

Cách bật: Tick "Chặn copy/paste" khi cấu hình.

Lưu ý: không chặn được 100% (HS có thể chụp màn hình). Nhưng làm chậm đáng kể việc gian lận.

5. Timer server-side

Đồng hồ đếm ngược chạy trên server chứ không phải trên trình duyệt HS. Nghĩa là:

HS không thể sửa thời gian bằng DevTools
HS tắt trình duyệt rồi mở lại → thời gian vẫn đếm
Hết giờ → hệ thống tự động nộp bài

Cấu hình: Đặt "Thời lượng" (ví dụ 45 phút). Không cần làm gì thêm — timer chạy tự động.

6. Giám sát real-time

Trong lúc HS làm bài, giáo viên mở dashboard giám sát để xem:

HS nào đang online
HS nào đang làm câu số mấy (tiến độ)
HS nào chuyển tab (cờ vàng/đỏ)
HS nào đã nộp, nộp lúc mấy giờ

Nếu thấy HS đáng ngờ, GV có thể đá HS ra khỏi đề (kick) hoặc đóng băng bài thi (freeze) để xử lý.

7. Mã truy cập + IP whitelist

Mã truy cập (password): Đề có mật khẩu. Đầu giờ GV đọc mật khẩu cho HS trong lớp. HS bên ngoài lớp không vào được.

IP whitelist (tính năng nâng cao): Chỉ cho phép làm bài từ IP wifi của trường. HS ở nhà không vào được → tránh bố mẹ làm hộ.

Kỹ thuật kết hợp — "Chế độ thi nghiêm ngặt"

Khuyến nghị bật tất cả cho bài thi quan trọng:

Setting	Bật cho kiểm tra thường	Bật cho thi HK / thi thử TN
Trộn câu hỏi	✅	✅
Trộn đáp án	⚠️ Tùy chọn	✅
Phát hiện tab	⚠️ Tùy chọn	✅
Chặn copy/paste	⚠️ Tùy chọn	✅
Timer server	✅	✅
Giám sát real-time	-	✅ (GV ngồi xem)
Mật khẩu	⚠️ Tùy chọn	✅

Bổ sung: Chấm OMR giấy cho thi nghiêm ngặt nhất

Nếu muốn chống gian lận 100%, hãy cho HS thi trên giấy (ngồi trong lớp) rồi chấm OMR bằng điện thoại. Cách này giữ được:

Môi trường thi giống TN THPT thực tế
GV dễ giám sát (như thi truyền thống)
Vẫn tận dụng chấm tự động, thống kê chi tiết

Xem: Hướng dẫn chấm OMR bằng điện thoại

Lý do các phương pháp này hoạt động

Tâm lý học: HS gian lận không phải vì kỹ thuật mà vì thấy không bị phát hiện. Khi biết có giám sát:

70% HS hoàn toàn không thử gian lận (nghiên cứu Stanford 2023)
20% HS thử nhưng e ngại → gian lận kém
10% HS vẫn cố (nhưng bị phát hiện nhờ log)

Nghĩa là đặt giám sát = ngăn được 70% gian lận, ngay cả trước khi xử lý 10% quyết tâm nhất.

Thông điệp cho học sinh

Đầu buổi thi, GV nên nói rõ:

"Hệ thống đang ghi lại mọi hoạt động của em: số lần chuyển tab, thời gian làm từng câu, và thời điểm nộp bài. Nếu có dấu hiệu gian lận, bài sẽ bị flag và xem xét thủ công."

Câu này tâm lý hoá mạnh. HS sẽ tự giác hơn dù thực tế có thể bạn không xem log thường xuyên.

Kết luận

Không có chống gian lận 100%. Nhưng với 7 kỹ thuật trên, bạn giảm được 90%+ rủi ro so với thi online "mở sách". Kết hợp với thái độ tin cậy + hình thức thi giấy cho các kỳ quan trọng, kết quả đánh giá sẽ phản ánh đúng năng lực HS.

Trải nghiệm đầy đủ tính năng: dethiso.vn/register — miễn phí, không giới hạn số HS.

Cách tạo bài kiểm tra online chống gian lận hiệu quả